Spis treści:

1. Informacje ogólne
2. Dostępne bazy danych
3. Możliwości wyszukiwania
4. Przykłady

Informacje ogólne

Katalog On-Line Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Będzinie umożliwia - za pośrednictwem sieci Internet - przeszukiwanie katalogu komputerowego naszej biblioteki z dowolnego miejsca na świecie.

Powstał w oparciu o system biblioteczny MAK oraz program MakWWW. Obok katalogu, umożliwia także dostęp do wszystkich baz danych tworzonych przez naszą bibliotekę.

Katalog On-Line jest katalogiem centralnym, obejmującym zbiory całej sieci bibliotek publicznych w naszym mieście. Każdy opis książki opatrzony jest informacją o tym w której filii książka się znajduje. Dzięki temu użytkownik może odnaleźć książkę w najbardziej dogodnej dla niego lokalizacji.

Dostępne bazy danych

Katalog książek - Katalog obejmuje książki zakupione od 2002 roku, jednak rozpoczęliśmy pracę nad wprowadzeniem do bazy danych również książek starszych. Docelowo baza danych będzie obejmowała cały księgozbiór.

Książka mówiona - katalog Książki Mówionej obejmujący całość zbiorów.

Bibliografia regionalna powiatu będzińskiego - baza danych zawierająca informacje o artykułach dotyczących powiatu będzińskiego ukazujących się w prasie lokalnej, regionalnej i ogólnopolskiej.

Wyboru bazy danych można dokonać na stronie głównej Katalogu On-Line, lub z menu głównego (lewa strona ekranu). Istnieje także możliwość przejścia do listy baz danych po wybraniu opcji Zmień bazę.

Możliwości wyszukiwania

I.Szukanie według indeksów

Podstawowym sposobem wyszukiwania dokumentów w katalogu jest Szukanie według indeksów. W trakcie takiego wyszukiwania, użytkownik w pierwszej kolejności wybiera jeden z dostępnych indeksów. Użytkownik ma do wyboru:

• indeks autorski
• indeks tytułowy - w trakcie wyszukiwania według tytułu należy wpisać początek tytułu
• indeks słów w tytule - umożliwia wyszukiwanie według dowolnego słowa, które pojawiło się w tytule dokumentu
• indeks haseł przedmiotowych
• indeks wydawców

W zależności od przeszukiwanej bazy danych lista indeksów może się nieco różnić. Zestaw indeksów dla każdej z baz danych wybraliśmy tak, aby umożliwiały one jak najbardziej wszechstronne przeszukiwanie bazy.

Kolejne kroki szukania według indeksów wyglądają następująco:

1. Wybór bazy danych

2. Wybór indeksu (aby wybrać indeks należy "kliknąć" w przycisk z numerem indeksu)

3. Wprowadzenie zapytania

Po wprowadzeniu zapytania w pole tekstowe i wybraniu Szukaj pojawi się lista wyników zgodnych z zapytaniem. Aby przejść dalej należy wybrać przycisk z numerem obok pozycji z listy wyników. Następnym etapem jest wyświetlenie skróconych opisów wszystkich dokumentów zgodnych z naszym wyborem.

Aby obejrzeć dokładne informacje na temat dokumentów, użytkownik może wybrać numer dokumentu, lub opcje Rozwiń.

W zależności od tego, którą bazę użytkownik przeszukuje, opis dokumentów będą się różnić zestawem wyświetlonych danych.

• W bazie Katalog książek poza standardowymi informacjami o dokumentach, takimi jak autor, tytuł, wydawnictwo, rok i miejsce wydania, przechowywana jest także informacja o lokalizacji dokumentu tj. w której filii się znajduje.
• W przypadku bazy Bibliografia regionalna obok informacji takich jak: autor, tytuł czy hasła przedmiotowe, dochodzi informacja o lokalizacji artykułu tj. tytuł czasopisma w którym artykuł się ukazał, rok, numer oraz strona.

II. Szukanie zaawansowane

Obok wyszukiwania według indeksów nasz system dysponuje także opcją Szukania zaawansowanego. Umożliwia ona bardziej szczegółowe określenie kryteriów wyszukiwania i co za tym idzie zadawanie bardziej precyzyjnych zapytań.

Aby przejść do trybu Szukania zaawansowanego należy na ekranie wyboru indeksu wybrać opcję Szukanie zaawansowane. Pojawią się wtedy dwie dodatkowe możliwości przeszukiwania bazy danych. Pierwsza umożliwia określenie więcej niż jednego kryterium wyszukiwania. Wynikiem takiego wyszukiwania będą dokumenty które spełniają wszystkie określone przez użytkownika kryteria. W pola tekstowe należy wpisać hasło wyszukiwawcze dokładnie w takiej postaci, w jakiej występuje w indeksie. Można także wybrać hasło z listy haseł która pojawi się po wybraniu przycisku ze znakiem zapytania.

Na ilustracji poniżej mamy przykład takiego wyszukiwania. Użytkownik wybiera jako kryterium hasło przedmiotowe, a następnie wprowadza dwa hasła Będzin Woj. Śląskie i Żydzi w wyniku takiego zapytania system przedstawi listę dokumentów w których opisach znalazły się obydwa hasła, co znaczy że dotyczą mieszkańców Będzina pochodzenia żydowskiego.

Drugi sposób szukania zaawansowanego umożliwia zastosowanie jako kryterium wyszukiwania dowolnej frazy która pojawiła się w opisie dokumentu. Na ilustracji poniżej mamy przykład zastosowania tej metody. Jako pierwsze hasło wybieramy nazwisko autora, a w drugim polu wpisujemy frazę *ksawera*. W odpowiedzi na takie zapytanie system wyświetli nam pozycję określonego autora, znajdujące się w filii Ksawera.

Przykłady

a) Szukamy książki, której autora znamy.

Wykorzystamy do tego opcje Szukanie według indeksów. W pierwszej kolejności wybieramy bazę Katalog książek, następnie indeks autorski. W pole tekstowe wpisujemy nazwisko (lub kilka pierwszych liter). System wyświetli nam listę odpowiedzi pasujących do naszego wzorca. Wybieramy nazwisko autora którego książki szukamy, a następnie możemy obejrzeć listę książek tego autora.

b) Szukamy książek z dziedziny Informatyki

Wykorzystamy opcję Szukanie według indeksów. Wybieramy bazę danych, następnie indeks przedmiotowy. Wpisujemy hasło Informatyka

c) Szukamy informacji na temat stosunków Państwo - Kościół w okresie PRL

Wykorzystamy opcję Szukanie według indeksów. Po wybraniu bazy danych wybieramy indeks haseł przedmiotowych. Wpisujemy hasło kościół. Pojawi się lista pasujących do wzorca wyników. Wśród wyników pojawi się pozycja KOŚCIÓŁ A PAŃSTWO 1944 1989 R POLSKA, która w największym stopniu odzwierciedla interesujący nas temat.

d) Szukamy książek na temat górnictwa autorstwa Bolesława Ciepieli

Wykorzystamy opcję Szukanie zaawansowane. Wybieramy bazę Katalog książek, a następnie opcję Szukanie zaawansowane. Po pojawieniu się strony z formularzami szukania zaawansowanego, wypełniamy pierwszy formularz. Dla pierwszego pola wybieramy indeks autorski, dla drugiego przedmiotowy. Następnie za pomocą listy haseł (wywoływanej przyciskiem ze znakiem "?"). wprowadzamy w pierwsze pole frazę CIEPIELA BOLESŁAW 1931, a w drugie GÓRNICTWO.

e) Sprawdzamy czy książkę pod tytułem Bibliotekarstwo znajdziemy w filii Grodziec

Wykorzystamy opcję Szukanie zaawansowane. Wybieramy bazę Katalog książek, następnie opcję Szukanie zaawansowane. Po otwarciu się formularzy szukania zaawansowanego korzystamy z formularza drugiego. W pole pierwsze wpisujemy tytuł książki i wybieramy indeks tytułowy a w pole drugie wprowadzamy frazę *grodziec*.

f) Szukamy książki o numerze ISBN 978-83-89316-2

Wykorzystamy opcję Szukanie zaawansowane. Po wybraniu bazy i opcji Szukanie zaawansowane. Wypełniamy drugi formularz Szukania zaawansowanego. W pierwszym polu wstawiamy znak * (oznaczający szukanie sekwencyjne), a w drugim wpisujemy frazę *978-83-89316-75-2*. Istotną sprawą jest to że w trakcie szukania sekwencyjnego system może w wynikach wyświetlić daną pozycję kilkukrotnie.

g) Szukamy informacji prasowych na temat służby zdrowia na terenie powiatu będzińskiego

Wybieramy bazę Bibliografia regionalna. Wykorzystamy opcję Szukania według indeksów. Wybieramy indeks przedmiotowy, a następnie w pole tekstowe wprowadzamy frazę Służba zdrowia.

h) Szukamy informacji prasowych na temat domów i ośrodków kultury na terenie gminy Bobrowniki.

Korzystamy z bazy Bibliografia regionalna. Wybieramy opcję Szukanie zaawansowane. Następnie wypełniamy pierwszy formularz Szukania zaawansowanego. W pierwszym polu (z pomocą listy haseł) wprowadzamy hasło Domy kultury, a w drugim Bobrowniki.

i) Szukamy informacji na temat atrakcji turystycznych na terenie Siewierza

Korzystamy z Szukania zaawansowanego. Po wybraniu bazy Bibliografia regionalna i opcji Szukanie zaawansowane, wypełniamy pierwszy formularz. Wprowadzamy do pola pierwszego frazę Siewierz, a do drugiego Turystyka.

j) Szukamy informacji na temat gminy Psary

Korzystamy z opcji Szukanie według indeksów. Po wybraniu bazy Bibliografia regionalna wybieramy indeks przedmiotowy, a następnie wprowadzamy frazę Psary.

k) Szukamy informacji prasowych o wydarzeniach sportowych w Czeladzi

Korzystamy z Szukania zaawansowanego. Wybieramy bazę Bibliografia regionalna Następnie w formularzu wyszukiwania zaawansowanego wprowadzamy frazy: Czeladź i Sport.